در مقایسه با سایر شرکتهای تجاری و اقتصادی که سرمایه نقدی یا غیر نقدی مانند تجهیزات و ملک نقش اصلی را دارند در شرکتهای دانشبنیان عمده سرمایه، علم و دانش است. در شرکتهای دانشبنیان، ماهیت سرمایه اولیه، دانش، تخصص علمی، فناوری و پژوهشهای اعضای آن شرکت است. ازاینرو افرادی که تحصیلات دانشگاهی دارند به شرکت دانشبنیان علاقه بیشتری نشان میدهند. در این مقاله با ثبت شرکت دانشبنیان و مزایای این نوع شرکتها آشنا میشویم.
یک شرکت دانشبنیان ویژگیهای خاصی باید داشته باشد تا بتواند از مزایا و تسهیلات قانونی شرکتهای دانشبنیان استفاده کند. در سال 1389 مجلس شورای اسلامی، قانون حمایت از شرکتها و مؤسسات دانشبنیان را در ایران تصویب کرد و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری وظیفه ارزیابی و اعطای تأییدیه دانشبنیان به درخواستکنندگان را به عهده گرفت. قانون، شرکتهای دانشبنیان را اینگونه تعریف میکند:
«شرکت و موسسه دانشبنیان، شرکت یا موسسه خصوصی یا تعاونی است که بهمنظور همافزایی علم و ثروت، توسعه اقتصاد دانشمحور، تحقق اهداف علمی و اقتصادی، شامل گسترش و کاربرد اختراع و نوآوری، تجاریسازی نتایج تحقیق و توسعه شامل طراحی و تولید کالا و خدمات در حوزه فناوریهای برتر و باارزش افزوده فراوان بهویژه در تولید نرمافزارهای مربوط تشکیل میشود».
ازاینرو برای اینکه یک شرکت دانشبنیان محسوب شود باید این نوع خدمات را ارائه دهد:
تولید و توسعه فناوری
پژوهشهای کاربردی
ارائه تخصصی خدمات تحقیقاتی و فنی
طرحهای توسعه کارآفرینی در سطح ملی و منطقهای
ایجاد مراکز رشد و توسعه کسبوکار
کالاها و خدمات دانشبنیان با فناوری در سطح 1 و سطح 2: محصولات در فهرست کالاها و خدمات دانشبنیان (و خارج از آن)، بسته به میزان پیچیدگی فنی و سطح فناوری در آنها، به دودسته کالاها و خدمات دانشبنیان با فناوری در سطح 1 یا سطح 2 طبقهبندی میشوند. کالاها و خدمات با فناوری در سطح 2، مشمول معافیت مالیاتی نمیشوند.
آنچه میخوانید....
مزایای ثبت شرکت دانشبنیان (12 مورد)
دوازده مورد از مزایای شرکتهایی که پس از طی فرایند ارزیابی بهعنوان شرکت دانشبنیان ثبت شوند را در ادامه برمیشماریم.
1. شرکتهای دانشبنیان از پرداخت مالیات، عوارض، حقوق گمرکی و سود بازرگانی معاف هستند.
2. دولت با تأمین تمام یا بخشی از هزینههای تولید و عرضه، از این شرکتها حمایت میکند.
3. وامهای کمبهره یا بدون بهره به آنها پرداخت میشود.
4. سازمان بورس از این شرکتها برای ورود به بازار بورس حمایت میکند.
5. اعضای هیئتعلمی که در این شرکتها فعال هستند ارتقای رتبه میگیرند.
6. تسهیلات نظاموظیفه و کسری خدمت شامل مؤسسان و کارکنان انواع شرکتهای دانشبنیان میشود.
7. میتوانند استانداردها و مجوزهای بینالمللی را بر اساس برنامه توسعه کسبوکار دانشبنیان اخذ کنند.
8. در راستای کاهش خطرپذیری، محصولات و خدمات ارائهشده بیمه میشوند.
9. شرکتهای دانشبنیان برای استقرار در پارکهای علم و فناوری، مراکز رشد، مناطق ویژه علم و فناوری و مناطق ویژه اقتصادی اولویتدارند.
10. صداوسیما با پخش آگهیهای تشویقی از این شرکتها حمایت میکند.
11. از امکانات و تسهیلات متنوع مانند تأمین محل کار، حضور در مناقصات بینالمللی، حضور در نمایشگاههای خارجی برخوردار میشوند.
12. از تخفیف در ثبت علائم تجاری و حمایت از ثبت حق اختراع بهرهمند میگردند.
شاخصهای کلی شرکتهای دانشبنیان
طبق قانون شرکتهای دانشبنیان، حداقل دوسوم مؤسسان این شرکتها باید دارای دو مورد از شرایط زیر باشند:
شاخصهای عمومی شرکتهای دانشبنیان
دارای مدرک لیسانس یا بالاتر.
حداقل سه سال سابقه مدیریت یا فعالیت علمی داشته باشد.
اختراع ثبتشده ملی یا بینالمللی داشته باشید.
نیمی از درآمد شرکت باید از دستاوردهای علمی و تحقیقاتی شرکت در سال گذشته باشد (اگر شرکتی استارت آپ باشد و در مرحله تجاریسازی باشد باید مشتری تضمینشده یا بازار هدف مشخصی داشته باشد).
شرکت باید حداقل 3 نفر را به مدت حداقل 6 ماه بیمهنامه خود را رد کرده باشد.
شاخصهای اختصاصی شرکتهای دانشبنیان
تولیدکننده کالا در زمینه دانشپایه بودن.
محصولات شرکت باید مبتنی بر دانش باشد و این باید در قالب یک محصول جدید ارائه شود و دانش آن بهطور کامل توسط خود شرکت یعنی ایجاد و تولید دانش از طریق تحقیق و توسعه کسب شود.
ثبت شرکت دانشبنیان چگونه است؟
فرآیند ثبت شرکت دانشبنیان با شرکتهای عادی تفاوتی ندارد، تفاوت در نوع محصول و خدمات است. متقاضی ابتدا میبایست یک شرکت سهامی خاص یا مسئولیت محدود ثبت کند. سپس برای ثبت شرکت دانشبنیان به سامانه www.daneshbonyan.ir مراجعه کرده تا فعالیتهای شرکت مورد ارزیابی قرار گیرد. در مرحله بعدی، متقاضی جهت ارائه طرح به صندوق نوآوری و شکوفایی معرفی میشود. سپس محصولات تولیدشده، خدمات دانشبنیان، برنامه تولیدشده مورد ارزیابی قرار میگیرند تا در صورت تائید، از مزایا و تسهیلات قانونی استفاده کند. درصورتیکه ایده خاصی دارید که در طبقهبندی شرکت دانشبنیان قرارمی گیرد برای توسعه ایده خودتان و ثبت شرکت، با مشاوران ثبت کوروش تماس بگیرید.
علاوه بر بازرس اصلی، شرکتها موظف هستند یک بازرس علیالبدل نیز انتخاب کنند. که در شرایط خاصی مثل استعفا، فوت یا معذوریت بازرس اصلی، جایگزین وی شود. انتخاب بازرس علیالبدل در شرکتهای سهامی خاص اجباری است. درواقع، وجود یک بازرس اصلی و یک بازرس علیالبدل در هنگام تأسیس شرکتهای سهامی خاص طبق قانون الزامی است. گفتنی است هیچیک از بازرسین نباید نسبت خویشاوندی با مدیران شرکت داشته باشند و خودشان و همسرانشان نباید از شرکت حقوق دریافت کنند.
شرکت دانشبنیان چه ویژگیهایی دارد؟
هر کالا، خدمت و فرآیند تولید جهت تائید دانشبنیان باید سه شرط محصول دانشبنیان را داشته باشد.
1- سطح فناوری:
محصولات و خدمات باید در حوزه فناوری بالا یا متوسط رو به بالا باشند یعنی دانش فنی و پیچیدگی فرآیند تولید محصول بهگونهای باشد که:
بهراحتی قابل کپیبرداری نباشد (به زبان ساده، طراحی و ساخت محصول باید کمی پیچیده باشد تا افراد عادی توانایی کپی کردن از محصول را نداشته باشند).
نیازمند گروه فنی خبره برای تحقیق و توسعه باشد.
منجر به ایجاد ویژگیها یا کارکردهای پیچیدهای در محصول شده باشد (یعنی نمیتوانید یک ویژگی ساده به یک محصول اضافه کنید و متقاضی دریافت تسهیلات قانونی شوید!).
2- مرحله تولید:
کالا باید در حد تولید یا در حد نمونه آزمایشگاهی باشد. خدمات باید اسناد فروش داشته باشند (به زبان ساده کالا باید تولیدشده باشد نهفقط در حد ایده باقیمانده باشد).
3- طراحی مبتنی بر تحقیق و توسعه:
انجام طراحی قابلتوجه در محصول، فرآیند، تجهیزات تولید بر مبنای یکی از این موارد باشد:
مبتنی بر تحقیق و توسعه و بر اساس طراحی داخلی یا انجام مهندسی معکوس باشد.
انتقال فناوری از طریق خرید تجهیزات، دریافت لیسانس باشد و بعدازآن انجام تحقیق و توسعه و تغییرات اساسی.
علاوه بر بازرس اصلی، شرکتها موظف هستند یک بازرس علیالبدل نیز انتخاب کنند. که در شرایط خاصی مثل استعفا، فوت یا معذوریت بازرس اصلی، جایگزین وی شود. انتخاب بازرس علیالبدل در شرکتهای سهامی خاص اجباری است. درواقع، وجود یک بازرس اصلی و یک بازرس علیالبدل در هنگام تأسیس شرکتهای سهامی خاص طبق قانون الزامی است. گفتنی است هیچیک از بازرسین نباید نسبت خویشاوندی با مدیران شرکت داشته باشند و خودشان و همسرانشان نباید از شرکت حقوق دریافت کنند.
انواع شرکتهای دانشبنیان
شرکتهای شامل دستههای زیر میباشند:
1. نوپا نوع 1
2. نوپا نوع 2
3. تولیدی نوع 1
4. تولیدی نوع 2
1.شرکتهای دانشبنیان «نوپا نوع 1»
شرکتهای نوپا که دارای اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود نیستند یا دارای درآمد عملیاتی در اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود نیستند، درصورتیکه حداقل یک «کالا یا خدمت یا فرآیند تولید یا تجهیز تولید» با فناوری در سطح 1 را حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی ارائه نمایند، بهصورت شرکت «نوپا نوع 1» تائید میشوند.
2. شرکتهای دانشبنیان «نوپا نوع 2»
شرکتهای نوپا که دارای اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود نیستند یا دارای درآمد عملیاتی در اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود نیستند، درصورتیکه حداقل یک «کالا یا خدمت یا فرآیند تولید یا تجهیز تولید» با فناوری در سطح 2 را حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی ارائه نمایند، بهصورت شرکت «نوپا نوع 2» تائید میشوند.
3. شرکتهای دانشبنیان «تولیدی نوع 1»
شرکتهای متقاضی که در اظهارنامه سال مالی گذشته خود دارای درآمد عملیاتی هستند، درصورتیکه حداقل (25) درصد از این درآمد، ناشی از فروش کالاها یا خدمات با فناوری در سطح باشد، بهصورت شرکت «تولیدی نوع 1» تائید میشوند.
4. شرکتهای دانشبنیان «تولیدی نوع 2»
شرکتهای متقاضی که در اظهارنامه سال مالی گذشته خود دارای درآمد عملیاتی هستند، با دارا بودن یکی از شرایط بندهای 6-1 یا 6-2، بهصورت شرکت «تولیدی نوع 2» تائید میشوند:
شرکت، حداقل یک «کالا یا خدمت یا فرآیند تولید یا تجهیز تولید» با فناوری در سطح 1 یا سطح 2 را حداقل در حد نمونه آزمایشگاهی ساخته و ارائه نماید.
شرکت مجری حداقل یک پروژه «مهندسی، پیمانکاری و ساخت» (EPC) باشد، مشروط به اینکه حداقل (10) درصد از قیمت قراردادهای پروژه ناشی از بخشهای حائز همه معیارهای ماده (1) باشد.
تبصره- در مورد شرکتهایی که در اظهارنامه مالیاتی سال مالی گذشته خود دارای درآمد عملیاتی بالایی باشند، لازم است حداقل (3) درصد از این درآمد، ناشی از کالاها، خدمات، فرآیند تولید یا تجهیزات تولید با فناوری در سطح 1 یا سطح 2 باشد. شرکتهایی که حائز شرایط این تبصره نباشند، بر اساس پیوست (2) این آییننامه ارزیابی میشوند.
موارد عدم ثبت شرکت دانشبنیان
محصولات با سطح فناوری پایین تائید نمیشوند.
مونتاژکاری، کپی کاری، واردکردن دانش فنی و ایجاد تغییرات جزئی مورد تائید نیست.
خواندن مقالات زیر توصیه میشود….