یکسری از دلایل باعث رد دفاتر تجاری (دفتر روزنامه و دفتر کل) توسط اداره مالیات خواهد شد که عبارتند از:دلایل رد دفاتر تجاری
1. اگر دفتر روزنامه یا دفتر کل از پلمب خارجشده و یا یک یا چند برگ نداشته باشند.
2. عدم ثبت یک یا چند فعالیت مالی در دفاتر بهشرط اثبات شدن این اتفاق.
3. ثبت هزینهها، درآمد و هر نوع فعالیت مالی غیرواقع در دفاتر بهشرط احراز (به زبان ساده یعنی آمار سازی کرده باشید).
4. ثبت تمام یا قسمتی از یک فعالیت بین سطور (در بین سطرهای دفاتر نباید چیزی نوشت).
5. نوشتن دفاتر با وسایلی که به سهولت قابل محو است (مانند مداد) ممنوع است.دلایل رد دفاتر تجاری
6. تراشیدن، پاک کردن و محو کردن مندرجات دفاتر (اگر عددی یا مطلبی را اشتباه نوشتیم، تنها اجازه داریم بر روی آن با خودکار قرمز خط کشیده (بهطوریکه خوانا بماند) و بالای همان کلمه، شکل صحیح آن را بنویسیم).
7. تأخیر در نوشتن دفتر روزنامه در موعد مشخص (یعنی بدون منظور سوءاستفاده تا 15 روز و از تاریخ شروع فعالیت شرکت تازه تأسیس تا 30 روز) و تأخیر در نوشتن دفتر کل در موعد مشخص (یعنی حداکثر تا پانزدهم ماه بعد).
8. عدم ثبت فعالیتهای مالی شعبه یا شعب در دفاتر مرکزی (فعالیت شعبهها هم میبایست ثبت شود).
9. در مواردی که دفاتر مزبور به ادعای صاحب دفاتر از دسترس وی خارجشده باشد ولی این موضوع، مورد تائید اداره امور مالیاتی ذیربط قرار نگیرد (مثلاً فردی ادعا کند که دفاترش به سرقت رفته اما دادگاه رأی خلاف آن را بدهد).دلایل رد دفاتر تجاری
10. عدم ارائه دستورالعملهای نحوه کار با نرمافزارهای مالی مورداستفاده و همچنین عدم تسلیم خلاصه عملیات در مهلت مقرر در مورد اشخاصی که از سیستمهای الکترونیکی استفاده می نمایند.
11. عدم تطبیق مندرجات دفاتر قانونی یا دفتر مشاغل حسب مورد که به شرح ماده 17 این آییننامه تهیه و تنظیم گردیده با اطلاعات موجود در سیستمهای الکترونیکی، در مورد اشخاصی که از سیستمهای الکترونیکی استفاده مینماید.دلایل رد دفاتر تجاری
12. جای سفید گذاشتن بیشازحد معمول در دفتر روزنامه و دفتر مشاغل بهمنظور سوءاستفاده (چه دو خط و چه یک صفحه. اگر در هنگام نوشتن دفاتر بهمنظور انجام کاری فرایند نوشتن قطع شود، قبل از نوشتن مجدد بهتر است ابتدا صفحه قبل را مشاهده کنیم تا از پر و خالی بودن آن مطمئن شویم. بهطوریکه منجر به ایجاد اشتباهات جبرانناپذیر نگردد. سفید ماندن پایین حسابهای کل و پایان دفتر روزنامه یا پایان اسناد درصورتیکه بخش سفید مانده با یک خط بسته شود، به اعتبار دفاتر خللی وارد نمیکند).
14. استفاده از دفاتر پلمبشده سالهای قبل.
15. بستانکار شدن حسابهای نقدی و بانکی مگر اینکه حسابهای بانکی با صورتحساب بانک مطابقت ننمایند و یا بستانکار شدن حسابهای بانکی یا نقدی ناشی از تقدم و تأخر ثبت حسابها باشد که در این صورت موجب رد دفتر نیست.دلایل رد دفاتر تجاری
16. درصورتیکه ثابت شود اسناد ثبتشده در ماشینهای الکترونیکی ظرف مهلتهای مقرر در مواد 1413 و 17 آییننامه (با در نظر گرفتن مقررات تبصرههای ماده 13) قطعی نشده باشد. (یعنی بایستی در خصوص صدور ثبت با استفاده از ماشینهای الکترونیکی مهلت مقرر برای صدور سند قطعی غیرقابل تغییر رعایت شود. بهعبارتدیگر اسناد موقت مربوطه باید به اسناد دائم تبدیل شوند.). هرگونه اصلاحات مربوط به عملیات و رویدادهای مالی مربوط به قبل از قطعیت اسناد باید در همان سال از طریق ثبتهای حسابداری اصلاح گردد.
17. تهیه و تنظیم صورتهای مالی بدون رعایت مقررات ماده 18 این آییننامه برای اشخاص حقوقی و مشمولین بند الف ماده 96 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب 27/11/1380.
18. اشتباه حساب حاصل از ثبت عملیات موسسه درصورتیکه نسبت به اصلاح آن طبق مقررات تبصره ماده 11 این آییننامه اقدام نشده باشد (یعنی اصلاح حساب در همان سال با استفاده از استانداردهای حسابداری و متکی بر ارائه مستندات کافی).دلایل رد دفاتر تجاری
19. درصورتیکه مؤدیان مالیاتی حسب مورد از اوراق مخصوص ماده 169 قانون مالیاتهای مستقیم استفاده ننمایند.(طبق ماده 169 قانون مالیاتهای مستقیم وزارت امور اقتصادی و دارایی میتواند درصورتیکه بهمنظور تسهیل در تشخیص درآمد مؤدیان مالیاتی کاربرد وسایل، روشها، صورتحسابها و فرمهایی را جهت نگاهداری حساب برای هر گروه از آنان ضروری تشخیص دهد، مراتب را تا آخر دیماه هرسال دریکی از روزنامههای کثیرالانتشار آگهی کند و مؤدیان از اول فروردین سال بعد مکلف به رعایت آنها میباشند، عدم رعایت موارد مذکور در مورد مؤدیانی که مکلف به نگهداری دفاتر قانونی هستند موجب بیاعتباری دفاتر خواهد بود و در مورد سایر مؤدیان موجب تعلق جریمهای معادل بیست درصد مالیات منبع میباشد.
تبصره- درصورتیکه رعایت موارد مذکور در ماده فوق بنا به تشخیص هیئت حل اختلاف مالیاتی از عهده مؤدی خارج بوده، مشمول بیاعتباری دفاتر و جرائم مربوط حسب مورد نخواهد بود).
ماده 21: هیات سهنفری حسابرسان موضوعبند 3 ماده 97 قانون مالیاتهای مستقیم در مواردی که با توجه (استانداردهای حسابداری و درجه اهمیت ایرادات مطروحه از سوی اداره امور مالیاتی و رعایت واقعیت امر احراز نمایند که ایرادات مزبور به اعتبار خللی وارد نمینماید، میتوانند نظر خود را مبنی بر قبولی دفاتر و اسناد و مدارک اعلام نمایند).
